Krótka odpowiedź jest w tabeli niżej. Najbliższe punkty roku to równonoc jesienna 23 września 2026, Dziady na przełomie października i listopada oraz przesilenie zimowe 21 grudnia 2026. Dalej idzie Marzanna, Kupała i żniwa — z datami aż do grudnia 2027.
Jest przy tym rozróżnienie, którego nie robi większość kalendarzy krążących po internecie: część tych dat to fakt astronomiczny, który da się wyliczyć co do minuty, a część to termin umowny, ustalony długo po czasach pogańskich. Kolumna „charakter” mówi, z czym masz do czynienia.
Kalendarz 2026/2027 — wszystkie daty w jednym miejscu
| Wydarzenie | Data | Charakter |
|---|---|---|
| Równonoc jesienna | 23 IX 2026, 02:06 | astronomiczna, co do minuty |
| Dziady jesienne | 31 X – 2 XI 2026 | umowna — data z kalendarza kościelnego |
| Przesilenie zimowe | 21 XII 2026, 21:51 | astronomiczna |
| Gody | 25 XII 2026 – 6 I 2027 | staropolska nazwa okresu świąt |
| Szczodry wieczór | 5 I 2027 | poświadczona — przeddzień Trzech Króli |
| Równonoc wiosenna | 20 III 2027, 21:26 | astronomiczna |
| Topienie Marzanny | 21 III 2027 albo 4. niedziela postu | zwyczaj poświadczony od XV w. |
| Przesilenie letnie | 21 VI 2027, 16:11 | astronomiczna |
| Noc Kupały / świętojańska | 21/22 VI albo 23/24 VI 2027 | dwie tradycje, dwie daty |
| Dożynki | sierpień – wrzesień 2027 | ruchoma, po zakończeniu żniw |
| Równonoc jesienna | 23 IX 2027, 08:02 | astronomiczna |
| Przesilenie zimowe | 22 XII 2027, 03:43 | astronomiczna |
Cztery mieszanki na cztery pory roku
Marzanna na przedwiośnie, Łada na czerwcowy wieczór, Perun na pełnię lata, Mokosz po żniwach.
- Pokrzywa
- Zielona herbata
- Szałwia
- Len
Rytuał Marzanny
- Róża
- Jaśmin
- Wanilia
- Len
Rytuał Łady
- Mięta
- Trawa cytrynowa
- Rozmaryn
- Len
Rytuał Peruna
- Lawenda
- Rumianek
- Melisa
- Len
Rytuał Mokoszy
Cztery punkty, których nikt nie ustalał
Dwa przesilenia i dwie równonoce to jedyne daty w tym zestawieniu, które istnieją niezależnie od ludzi. Najkrótszy i najdłuższy dzień roku oraz dwa momenty, w których dzień równa się nocy, wypadają wtedy, kiedy wypadają — i wypadały tak samo tysiąc lat temu.
Że społeczności rolnicze uznawały te momenty za ważne, jest założeniem rozsądnym i zgodnym z tym, co widać w obrzędach zapisanych później. Czego nie mamy, to zapisu z epoki, który mówiłby, jak dokładnie je obchodzono i pod jaką nazwą. Wszystko, co o tym wiemy, przeszło przez kalendarz kościelny i przez etnografów XIX wieku.
Stopień pewności: same daty — pewne. Przebieg obrzędów w czasach pogańskich — odtwarzany.
Jesień: równonoc, dożynki i Dziady
Dożynki nie mają stałej daty i nigdy jej nie miały — kończyły się wtedy, kiedy kończyły się żniwa, więc w zależności od roku i regionu wypadały od sierpnia do września. To jedno z tych świąt, w których pierwotny sens jest czytelny bez żadnej rekonstrukcji: praca się skończyła, plon jest w stodole.
Dziady obchodzono co najmniej dwa razy w roku, wiosną i jesienią. Data „31 października” podawana dziś jako pewnik jest uporządkowaniem zrobionym po fakcie: ludowy kalendarz, z którego znamy ten obrzęd, był już wtedy zsynchronizowany z kościelnym, a więc ze Wszystkimi Świętymi i Zaduszkami.
Wieczerza z jedzeniem odłożonym dla zmarłych, otwarte drzwi, świeca w oknie i — rzecz najrzadziej wspominana — woda z czystym ręcznikiem dla tych, którzy przyszli z daleka. Rozbieramy to osobno w tekście o Dziadach.
Zima: przesilenie, Gody i szczodry wieczór
Tu najczęściej się myli trzy różne rzeczy, więc rozdzielmy je od razu.
- Przesilenie zimowe — 21 grudnia 2026, 21:51. Fakt astronomiczny, najkrótszy dzień w roku.
- Gody — staropolska nazwa okresu od Bożego Narodzenia do Trzech Króli, a nie jednej nocy. Wszystkie wieczory tego czasu nazywano świętymi i nie wypadało wtedy pracować.
- Szczodry wieczór — w polskich zapisach wieczór przed Trzema Królami, czyli 5 stycznia. Wtedy rozdawano upominki i pieczywo zwane szczodrakami.
Popularna dziś nazwa „Szczodre Gody”, przypięta do nocy przesilenia, łączy więc słowa wskazujące na dwie różne daty. Skąd się wzięła i co z niej jest naprawdę dawne, sprawdzamy w tekście o Szczodrych Godach.
Na podarek
Zestawy prezentowe i pakowanie — obdarowywanie się w te dni ma metrykę sprzed sześciuset lat.
- Rytuał Mokoszy
- Rytuał Peruna
- Rytuał Łady
- Kocanki
- Płatki róż
- Pakowanie prezentowe
Wielki słowiański podarek
- Rytuał Mokoszy